easy bootstrap web building software

Fort St. Michiel

In de 17e eeuw bouwden spaanse legers een versterkt fort aan de oevers van de Maas bij Venlo. Na eeuwenlang als speelbal gediend te hebben van onder meer Spanje, de Nederlanden en België is dit fort begin twintigste eeuw voorgoed aan het zicht onttrokken door de bouw van de huidige Frederik Hendrikkazerne...

Toen kwam het door middel van 3D visualisaties weer tot leven. En de mensen vonden het prachtig!

100 JAAR ONDER DE AARDE

Een ontdekkingstocht door verhalen, tekeningen en archieven

Eind 2010 kreeg ik van de gemeente Venlo de opdracht voor het maken van een historische 3D visualisatie van een van oorsprong Spaans fort dat vlakbij Venlo aan de Maasoever had gelegen. De grootste uitdaging was dat ik weinig beeldmateriaal had dat als vertekpunt kon dienen voor een zorgvuldige 3D reconstructie.
Detail uit schilderij 17e eeuw.
Een eerste korte animatie van het fort, verrijzend uit de ondergrond van een historische kadastrale kaart.

Ik kreeg veelal oude 'showkaarten' waarop de vesting Venlo op zijn paasbest en decoratief getekend of geschilderd was. Dat was op zich vanuit de periode gerekend ook te begrijpen. Niemand zou kaarten met militaire precisie zomaar laten rondslingeren. Maar dat bemoeilijkte mijn werk wel enorm. Eén van de duidelijkste kaarten met goede doorsneden stamt uit 1810. Hoewel deze tekening zeer precies de huidige situatie van het fort laat zien, was dit niet het fort dat in het midden van de 17e eeuw gebouwd werd door de spanjaarden.

Ik ben mij gaan verdiepen in vestingbouwkunde (waarom zagen de forten er zo uit als dat wij ze kennen) en ben ook het Nationaal Archief in Den Haag gaan bezoeken en heb gesproken met de Stichting Menno van Coehoorn om meer te weten te komen over forten en militaire bouwwerken (Venlo was uiteindelijk één van de vestingsteden van ons land!)

Een van de weinige afbeeldingen met duidelijke informatie over het fort stamt uit 1810.
Fort St. Michiel op luchtfoto geprojecteerd
Een vroege 3D visualisatie op basis een interpretatie van het fort op de kaart van 1810.

In Den Haag heb ik toen bijzonder veel kaartmateriaal gevonden over de vestingstad Venlo. Daaruit heb ik veel informatie uit de 18e en 19e eeuw kunnen halen omtrent fort en vestingstad. Met al die kennis, aangevuld met archeolgische meetgegevens ben ik aan de slag gegaan. Om de archeologische data goed te kunnen verwerken heb ik mij een een 'working knowledge' in landmeetkunde en GIS (Geographic Information Systems) eigen gemaakt. Daardoor kon ik op een gegeven moment met behoorlijke betrouwbaarheid de lokatie van het fort voorspellen. Die kennis heb ik met gemeente en archeologen gedeeld om snel en efficient de 'knikpunten' van het fort in kaart te brengen; letterlijk. Want doordat ik nu meetgegevens met historisch materiaal in een GIS systeem kon plaatsen kon ik heel betrouwbaar kaartmateriaal produceren. Dit heb ik buiten de vele 3D visualisaties zeer veelvuldig mogen doen voor de gemeente.

Fort met projectie van buigpunten
Gebieden die ik heb gemarkeerd waar het fort aangetroffen zou worden op basis van mijn inschattingen.

Een interessant gebied van GIS data combineren is de digitale cartografie samenbrengen met historische kaarten en luchtfoto's van een bepaald gebied. Op die manier heb ik bijvoorbeeld ook archeologische informatie gecombineerd met WOII luchtfoto's van het kazerneterrein waardoor kon worden verklaart hoe sommige onderdelen van het fort beschadigd zijn geraakt bij bombardementen.

Geografische overlay met WOII bommenfoto
Bommenkraters gecombineerd met archeologische gegevens en kadastrale data tot een duidelijke kaart.
Cartografische visualisatie van meetdata en kadastrale gegevens in combinatie met historische kaarten.

Met behulp van het kaartmateriaal dat ik in het Nationaal Archief heb gevonden kon ik niet alleen een duidelijker beeld van het fort vormen maar heb ik ook een aantal andere militaire objecten gebouwd die niet binnen de opdracht vielen maar die ik gewoon als een uitdaging heb opgepikt. Dit was onder meer het kruitmagazijn op het fortterrein. 

Kruitmagazijn in 3D gereconstrueerd
Kruitmagazijn 3D reconstructie op basis van historisch archiefmateriaal.

RICH DATA

Veelzijdige inzet van verkregen en geproduceerde data

Het voordeel van de 3D gegevens en de GIS data die ik tijdens dit project heb geproduceerd is dat ik deze op diverse manieren kan verwerken in nieuwe projecten waarbij betrouwbaarheid over de hele linie behouden blijft. Ik kan bijvoorbeeld zonder problemen PDF bestanden maken die 'geografisch gevoelig' zijn. Dat betekent dat je met een eenvoudige app een PDF bestand kunt laden waarmee je vervolgens door de geschidenis van een bepaald gebied kunt lopen. Bij het fort is nog veel niet zichtbaar. Maar door mijn PDF te gebruiken op jouw smartphone kun je precies zien waar het fort ligt!

Slimme kaarten van het Fort door combinatie van GIS data, meetgegevens en luchtfoto's.

3D FOTOGRAMMETRIE

het ruimtelijk vastleggen van historisch erfgoed

Ik heb veel technieken voor mijzelf gepionierd gedurende het Fort St. Michielproject. Veel in mijn eigen tijd maar bijzonder waardevol niettemin. Een van die technieken is het zogenaamd fotogrammetrisch scannen. Met behulp van een nauwkeurige reeks foto's kan software worden ingezet om een 3D model te berekenen. Dit maakt het mogelijk om gebouwen, objecten of zelfs hele wijken in 3D te scannen en deze voor latere studie te archiveren. Ook kunnen deze 3D scans worden gebruikt om een schaalmodel van het gebied of object op schaal als maquette in 3D te printen.

3D print van fotogrammetrische data
Fotogrammetrische data omgezet in een 3D model dat vervolgens op schaal kan worden uitgeprint.

Deel deze pagina!