free html5 templates

Vestingkaart van Venlo

De vestingkaart van Venlo is een omvangrijk project geweest om een overzicht in grafische vorm te geven van de vestingwerken die ooit deel uit hebben gemaakt van de stad Venlo, een van de vestingsteden van Nederland.

UITGEBREID ONDERZOEK ALS VOORBEREIDING

Een in geografische context geplaatst overzicht van de vestingwerken van Venlo

Voor het maken van deze kaart, die bovendien geoaccurate informatie bevat die toegankelijk is voorprojectontwikkelaars, archeologen en architecten, heb ik gebruik gemaakt van historisch kaartmateriaal, bouwtekeningen van gebouwen en vestingwerken , overzichtskaarten enhuidge kadastrale gegevens. In de slideshow hier beneden zie je hoe ik een historische kaart geografisch uitlijn met het kadastermateriaal. Vervolgens kan ik de werken hierop gaan intekenen. Dit resulteert in de uiteindelijke kaart die hier sober van kleur is gehouden aangezien dit een kaart is waarbij de waarde vooral van belang is voor eerder genoemde overheden, projectontwikkelaars, archeologen en architecten.

Historische lappendeken

Het samenstellen van de kaart is gebeurd aan de hand van een divers aantal bronmaterialen. Ik heb hiervoor onder meer gebruik gemaakt van oude kadastrale minuutplans die mij ter beschikking werden gesteld door het gemeentearchief van Venlo. Deze minuutplans vormden de stedelijke bebouwing en aangeduide militaire gebouwen die omstreeks 1840 in de vestingstad Venlo aanwezig waren. Opvallend aan de minuutplans is dat alle militaire objecten, begrijpelijkerwijs, alleen indicatief zijn aangegeven. Destijds waren deze immers van militair belang en daarom niet meteen op burgerlijke administratieve kaarten in vol detail ingetekend (Google gebruikt daar tegenwoordig een mozaiekfilter voor bij militaire gebieden...)

Een andere belangrijke bron waren kaarten die ik bij onderzoek heb gevonden in het Nationaal Archief in Den Haag. Daar waren kaarten van militaire gebieden en kaarten van militaire objecten voorhanden die veel extra detail en nformatie konden geven. De moeilijkheid bij die kaarten lag hem vooral in het feit dat onderscheid gemaakt moest worden tussen kaarten die een mogelijke verbetering aan de vestingstad lieten zien of kaarten die bestaande situaties toonden. Soms was het hierbij werken naar 'best educated guess'.

Na de selectie van het bronmateriaal ben ik de verschillende kaarten en gebouwen in relatie tot het geografisch raster en in relatie tot elkaar gaan brengen. Dit proces heet georefereren en kan een tijdrovende bezigheid zijn. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid referentiepunten die op de historische kaarten aan gebieden uit onze tijd kunnen worden gekoppeld. Als dat heel veel punten zijn is dit proces heel erg betrouwbaar. Bij sporadische dekking van dergelijke corresponderende lokaties wordt het moeilijker en vaak tijdrovender omdat er dan via een aantal tussenstappen geprobeerd moet worden toch een zo goed mogelijke match voor elkaar te krijgen. Als dat eenmaal gelukt is kunnen de gegeorefereede kaarten moeiteloos worden ingelezen in GIS applicaties waardoor heden en verleden met gemak over elkaar heen te leggen zijn.

Georefereren van de kop van de Weerd bij havengebied Venlo

Beneden zie je de voltooide kaart in overzicht. Hier zijn vestingwerken uit aarde en gras respectievelijk groen en bruin gekleurd. De delen die met grote waarschijnlijkheid bestonden uit steen zijn rood en de delen die nat waren (grachten, beken en rivier) zijn blauw gekleurd.

Vestingkaart van de stad Venlo, opgebouwd uit kadastrale minuutplans en historische vestingwerkkaarten. Kaartproductie en onderzoek: Albert Kiefer visual designer

Deel deze pagina!